Trong quá trình gửi tiết kiệm tại ngân hàng hoặc đầu tư góp vốn, mua cổ phần tại doanh nghiệp, nhiều cá nhân phát sinh các khoản thu nhập từ tiền lãi tiết kiệm và cổ tức. Một trong những câu hỏi được quan tâm nhiều nhất hiện nay là thu nhập từ tiền lãi tiết kiệm, cổ tức có phải đóng thuế thu nhập cá nhân không, khoản nào được miễn thuế và khoản nào phải kê khai, nộp thuế theo quy định pháp luật.
Bài viết dưới đây sẽ làm rõ các quy định pháp luật hiện hành về thuế thu nhập cá nhân đối với tiền lãi tiết kiệm và cổ tức, giúp người nộp thuế hiểu đúng, tránh rủi ro pháp lý và thực hiện nghĩa vụ thuế đầy đủ.
I. CƠ SỞ PHÁP LÝ
1. Luật Thuế thu nhập cá nhân 2007, sửa đổi bổ sung các năm 2012, 2014;
2. Luật thuế thu nhập cá nhân 2025 (có hiệu lực từ 1/7/2026);
3. Nghị định 65/2013/NĐ-CP và Nghị định 126/2020/NĐ-CP;
4. Thông tư 111/2013/TT-BTC của Bộ Tài chính;
5. Các văn bản hướng dẫn thuế hiện hành có liên quan.
II. THU NHẬP TỪ TIỀN LÃI TIẾT KIỆM CÓ PHẢI ĐÓNG THUẾ THU NHẬP CÁ NHÂN KHÔNG?
Theo quy định của Luật Thuế thu nhập cá nhân, thu nhập từ tiền lãi gửi tiết kiệm tại các tổ chức tín dụng, ngân hàng hợp pháp tại Việt Nam là khoản thu nhập được miễn thuế thu nhập cá nhân.
Cụ thể, tiền lãi phát sinh từ việc cá nhân gửi tiền tiết kiệm, gửi tiền có kỳ hạn, không kỳ hạn, gửi tiền tại ngân hàng, quỹ tín dụng nhân dân hoặc các tổ chức tín dụng được phép hoạt động theo quy định pháp luật sẽ không phải kê khai và không phải nộp thuế thu nhập cá nhân.
Như vậy, cá nhân gửi tiết kiệm tại ngân hàng và nhận tiền lãi hàng tháng hoặc khi đáo hạn sẽ không bị khấu trừ thuế thu nhập cá nhân đối với khoản tiền lãi tiết kiệm này.
Tuy nhiên, cần lưu ý rằng chỉ các khoản lãi tiền gửi tại tổ chức tín dụng hợp pháp mới được miễn thuế. Trường hợp cho cá nhân, tổ chức khác vay tiền và nhận lãi thì khoản lãi này không được coi là tiền lãi tiết kiệm và có thể bị tính thuế theo quy định.
III. THU NHẬP TỪ CỔ TỨC CÓ PHẢI ĐÓNG THUẾ THU NHẬP CÁ NHÂN KHÔNG?
Khác với tiền lãi tiết kiệm, thu nhập từ cổ tức là khoản thu nhập thuộc diện chịu thuế thu nhập cá nhân.
Theo pháp luật thuế hiện hành, cổ tức mà cá nhân nhận được từ việc góp vốn, mua cổ phần tại công ty cổ phần, công ty TNHH hoặc các hình thức đầu tư vốn khác được xác định là thu nhập từ đầu tư vốn và phải chịu thuế thu nhập cá nhân với thuế suất 5 phần trăm.
Thuế thu nhập cá nhân đối với cổ tức được tính trên số tiền cổ tức thực nhận, không phân biệt doanh nghiệp chia cổ tức bằng tiền mặt hay bằng hình thức khác có giá trị quy đổi được thành tiền.
Thông thường, doanh nghiệp chi trả cổ tức có trách nhiệm khấu trừ thuế thu nhập cá nhân trước khi chi trả cho cá nhân và nộp thay cho người nhận cổ tức. Cá nhân nhận cổ tức sẽ nhận số tiền sau thuế và không phải tự quyết toán khoản thu nhập này.
IV. SO SÁNH TIỀN LÃI TIẾT KIỆM VÀ CỔ TỨC VỀ NGHĨA VỤ THUẾ
Từ các quy định trên có thể thấy, tiền lãi tiết kiệm và cổ tức đều là thu nhập hợp pháp của cá nhân nhưng nghĩa vụ thuế lại hoàn toàn khác nhau.
Tiền lãi tiết kiệm tại ngân hàng là khoản thu nhập được miễn thuế thu nhập cá nhân, cá nhân không phải kê khai và không bị khấu trừ thuế. Trong khi đó, cổ tức là khoản thu nhập từ đầu tư vốn, thuộc diện chịu thuế và bị áp dụng thuế suất 5 phần trăm.
Việc phân biệt rõ hai loại thu nhập này giúp cá nhân chủ động trong việc đầu tư tài chính, đồng thời tránh hiểu nhầm rằng mọi khoản thu nhập từ tiền đều phải nộp thuế thu nhập cá nhân.
V. MỘT SỐ LƯU Ý QUAN TRỌNG
Người nộp thuế cần lưu ý rằng không phải mọi khoản lãi đều được miễn thuế. Chỉ lãi tiền gửi tiết kiệm tại tổ chức tín dụng hợp pháp mới thuộc diện miễn thuế thu nhập cá nhân.
Đối với cổ tức, thuế thu nhập cá nhân thường đã được doanh nghiệp khấu trừ tại nguồn. Tuy nhiên, cá nhân vẫn nên kiểm tra chứng từ chi trả cổ tức để đảm bảo nghĩa vụ thuế đã được thực hiện đúng quy định.
Trong trường hợp phát sinh các hình thức đầu tư khác như góp vốn cho cá nhân, cho vay dân sự có lãi, hoặc đầu tư không thông qua tổ chức tín dụng, nghĩa vụ thuế có thể khác và cần được xem xét cụ thể.
VI. KẾT LUẬN
Thu nhập từ tiền lãi tiết kiệm tại ngân hàng được miễn thuế thu nhập cá nhân theo quy định pháp luật hiện hành, trong khi thu nhập từ cổ tức là khoản thu nhập chịu thuế với thuế suất 5 phần trăm. Việc hiểu đúng bản chất từng loại thu nhập giúp cá nhân thực hiện đúng nghĩa vụ thuế, tránh rủi ro pháp lý và tối ưu hiệu quả tài chính.
Nếu bạn còn vướng mắc về thuế thu nhập cá nhân đối với tiền lãi tiết kiệm, cổ tức hoặc các khoản thu nhập khác, hãy liên hệ với luật sư hoặc chuyên gia thuế để được tư vấn chi tiết, chính xác theo từng trường hợp cụ thể.
Luật sư Nguyễn Chí Thiện


