Nhiều người cho rằng chỉ đứng hoặc ngồi xem người khác đánh bạc thì sẽ không liên quan gì về mặt pháp lý. Tuy nhiên, trên thực tế, pháp luật không chỉ xử lý người trực tiếp đánh bạc mà còn xem xét trách nhiệm của những người có hành vi giúp sức hoặc tham gia gián tiếp. Vì vậy, việc “ngồi xem” có bị xử phạt hay không còn phụ thuộc vào tính chất hành vi cụ thể.
I. CƠ SỞ PHÁP LÝ
Bài viết được tổng hợp dựa trên các văn bản pháp luật sau:
1. Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2017);
2. Nghị định 144/2021/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực an ninh, trật tự, an toàn xã hội.
II. TRƯỜNG HỢP CHỈ NGỒI XEM – KHÔNG BỊ XỬ PHẠT
Pháp luật hiện hành không xử phạt đối với người chỉ đơn thuần có mặt và xem nếu không có bất kỳ hành vi nào thể hiện sự tham gia hay hỗ trợ cho việc đánh bạc. Một người được coi là chỉ “ngồi xem” hợp pháp khi:
1. Không đặt tiền, không góp tiền, không tham gia cá cược;
2. Không cầm bài, cầm tiền, không tham gia vào ván bạc dưới bất kỳ hình thức nào;
3. Không làm nhiệm vụ cảnh giới, canh gác;
4. Không tổ chức, rủ rê, lôi kéo người khác đánh bạc;
5. Không hưởng lợi từ hoạt động đánh bạc.
Trong trường hợp này, người xem không bị xử phạt hành chính và cũng không bị truy cứu trách nhiệm hình sự.
III. XỬ PHẠT VI PHẠM HÀNH CHÍNH KHI CÓ HÀNH VI GIÚP SỨC
Nếu việc “ngồi xem” đi kèm với các hành vi hỗ trợ cho hoạt động đánh bạc thì người đó có thể bị xử phạt hành chính. Các hành vi thường bị coi là giúp sức cho việc đánh bạc gồm:
1. Làm nhiệm vụ cảnh giới, báo động khi có người kiểm tra;
2. Giữ tiền, giữ tài sản, chia bài, xóc bài giúp người đánh bạc;
3. Hò reo, kích động, lôi kéo người khác tham gia;
4. Cho mượn địa điểm, phương tiện để đánh bạc;
Theo Nghị định 144/2021/NĐ-CP, những hành vi này có thể bị xử phạt tiền tùy theo mức độ vi phạm, ngay cả khi người đó không trực tiếp đặt cược.
IV. TRUY CỨU TRÁCH NHIỆM HÌNH SỰ VỚI VAI TRÒ ĐỒNG PHẠM
Trong trường hợp nghiêm trọng hơn, người “ngồi xem” vẫn có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự nếu bị xác định là đồng phạm trong tội đánh bạc hoặc tổ chức đánh bạc. Điều này xảy ra khi:
1. Có hành vi giúp sức tích cực và có chủ ý cho việc đánh bạc diễn ra;
2. Biết rõ việc đánh bạc là trái pháp luật nhưng vẫn tham gia hỗ trợ;
3. Vụ việc đánh bạc đủ yếu tố cấu thành tội phạm (số tiền lớn, tái phạm, có tổ chức…).
Khi đó, người này có thể bị xử lý hình sự với vai trò đồng phạm theo quy định của Bộ luật Hình sự, dù không trực tiếp đặt tiền tham gia.
V. TỔNG KẾT
Việc ngồi xem đánh bạc không đương nhiên bị xử phạt, nhưng ranh giới giữa “xem cho biết” và “tham gia gián tiếp” là rất mong manh. Chỉ cần có hành vi hỗ trợ, cảnh giới hoặc hưởng lợi, người xem hoàn toàn có thể bị xử phạt hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự.
Vì vậy, để tránh rủi ro pháp lý, cách an toàn nhất là không có mặt tại các tụ điểm đánh bạc trái phép dưới bất kỳ hình thức nào. Nếu bạn đang vướng vào tình huống pháp lý liên quan đến đánh bạc hoặc bị mời làm việc, nên sớm tìm tư vấn pháp lý để bảo vệ quyền lợi của mình.
Luật sư Nguyễn Chí Thiện
