Theo quy định của Bộ luật Dân sự hiện hành, tiền là một loại tài sản, theo đó hợp đồng vay mượn tiền phải tuân theo các quy định đối với hợp đồng vay tài sản.
Theo quy định tại Điều 463 Bộ luật Dân sự 2015, hợp đồng vay tài sản là thỏa thuận giữa bên vay và bên cho vay, phát sinh quyền và nghĩa vụ dân sự của các bên, vì thế hợp đồng vay tiền là một giao dịch dân sự mà phải tuân theo các hình thức, điều kiện để một giao dịch dân sự có hiệu lực.
Để một hợp đồng vay mượn tiền có hiệu lực pháp lý, cần đảm bảo các yêu cầu sau.
1. Về điều kiện
Theo quy định tại Điều 117 Bộ luật Dân sự 2015, điều kiện để giao dịch dân sự có hiệu lực là:
Về chủ thể: Có năng lực pháp luật dân sự, năng lực hành vi dân sự phù hợp với giao dịch dân sự được xác lập và tham gia giao dịch dân sự hoàn toàn tự nguyện;
Về mục đích và nội dung: Không vi phạm điều cấm của luật và không trái đạo đức xã hội;
Về hình thức: Trong trường hợp luật có quy định về hình thức, thì hình thức là điều kiện có hiệu lực của giao dịch dân sự.
2. Về hình thức
Theo quy định tại Điều 119 Bộ luật Dân sự 2015, giao dịch dân sự có thể được thể hiện các hình thức: bằng lời nói, bằng văn bản hoặc bằng hành vi cụ thể.
Hiện nay, pháp luật không quy định bắt buộc hợp đồng vay tiền phải được thể hiện bằng văn bản, vì thế các trường hợp được thể hiện bằng lời nói hoặc bằng hành vi cụ thể vẫn có hiệu lực. Khi tranh chấp xảy ra, đối với các trường hợp thể hiện bằng lời nói hoặc bằng hành vi cụ thể khi có thể chứng minh thì vẫn sẽ có hiệu lực pháp lý. Ngoài ra, với hình thức bằng văn bản, hiện nay luật không bắt buộc phải công chứng, chứng thực hay đăng ký, trừ trường hợp một bên là các tổ chức tín dụng.
Luật sư Nguyễn Chí Thiện
